نوشته‌ها

بررسی موانع صادرات صنعت چاپ در ایران

بررسی موانع صادرات صنعت چاپ در ایران

نخستین گزارش میزگرد ایبنا درباره موانع صادرات صنعت چاپ در ایران با حضور بابک عابدینی، نایب رییس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ و عباس ابوالفتحیان، عضو هیات مدیره این اتحادیه در خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) برگزار شد. در این نشست موضوعاتی مانند تعیین تعرفه گمرکی ویژه برای واردات مواد اولیه صنعت چاپ، مشکلات موجود در حوزه صادرات صنعت چاپ و پیشنهادهای موجود در این بخش بررسی شدند و اکنون در گزارش دوم صحبت​ها با محوریت راهکارهای بهبود صادرات و تولید در حوزه چاپ پیش می​رود.-
با توجه به ضرورت صادرات در حوزه چاپ، ایبنا با دعوت از بابک عابدینی، نایب رییس اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ و عباس ابوالفتحیان عضو هیات مدیره این اتحادیه، موانع موجود در صادرات صنعت چاپ کشور، مشکلات ناشی از افزایش گمرکی مواد اولیه صنعت چاپ، راهکارهای حل مشکلات و برنامه‌های آتی این حوزه را بررسی کرده است.

ایبنا: به نظر می‌رسد با این اوصاف، یکی از آسیب‌ها و خطرهای جدی در این حوزه می‌تواند قاچاق مواد اولیه باشد.
عابدینی: بله. افزایش کالاهای قاچاق از جمله پیامدهایی است که در صورت استمرار این روند رخ می‌دهد. زمانی که چاپخانه‌دار نتواند از مجاری قانونی مواد اولیه مورد نیاز خود را خریداری کند، مجبور می‌شود برای ارایه سفارش‌های خود، از طریق شیوه‌هایی مانند سفارش قاچاقی مواد اولیه کار خود را انجام دهد. اگر چه این رفتار اصلا مورد تایید نیست ولی معمولا افراد سودجویی در کمین چاپخانه‌داران هستند. از سوی دیگر تولید داخلی مواد اولیه مانند (BUPP) فقط می‌تواند ۳۰ درصد نیاز چاپخانه‌داران کشور را تامین کند.

ابوالفتحیان: با توجه به این‌که تولید این مواد به صورت انحصاری در اختیار سه کارخانه است و اغلب این کارخانه‌ها نیز چاپخانه‌ای کوچک در محیط خود ایجاد کرده‌اند که علاوه بر تولید مواد اولیه، کالاهای چاپی را نیز تولید می‌کنند و رقابتی نامتوازن ایجاد کرده‌اند. این کارخانه‌ها گاهی مشتری دیگر واحدهای چاپی را جذب خود می‌کنند و به این شیوه بر مشکلات دست‌اندرکاران می‌افزایند.

ایبنا: آیا شما مشکلات خود را به وزارت صنعت، معدن یا تجارت و یا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منعکس کر‌ده‌اید؟
عابدینی: به تازگی پیشنهادی به وزارت صنعت، معدن و تجارت داده‌ایم که با توجه به افزایش نرخ ارز تمام قیمت‌ها، سیاست‌های حمایتی در پیش گیرند. به عنوان مثال از آوریل سال ۲۰۱۱، کشور اندونزی برای حمایت از تولید داخلی و رقابتی شدن تولیدات تعرفه گمرکی بسیاری از مواد اولیه صنایع را به صفر رسانده است. در مقابل نیز مبلغ گمرکی مواد تکمیلی وارداتی به این کشور افزایش یافته است. در کشور ترکیه نیز این سیاست پیش گرفته شده است و ایران نیز می‌تواند در این زمینه از تجربیات آن‌ها استفاده کند.

ایبنا: فکر کنم با توجه به این‌که ایران نیز کشوری واردکننده است، بیشتر از سایر کشورها نسبت به این موضوع آسیب‌پذیر است.

ابوالفتحیان: دقیقا همینطور است. سهم واردات ایران از صادرات آن در بخش‌های مختلف بالاتر است و هر چه نرخ ارز بیشتر می‌شود به قیمت تمام شده کالاهای ما ضربه می‌زند. با توجه به این‌که در کشورهایی مانند چین و هندوستان نیروی کار ارزان‌تری نسبت به ایران دارند، قدرت رقابت ایران با این کشورها سخت‌‌تر می‌شود. با توجه به افزایش قیمت دلار در کشور، اغلب تولیدکنندگان داخلی ضرر دیده‌اند و به مرور زمان از بازار رقابتی دور می‌شوند و نمی‌توانند در جهان حرفی برای گفتن داشته باشند.

ایبنا: در این میان باید بی‌توجهی برخی تولیدکنندگان به طراحی را نیز از جمله موانع صادرات کالاهای ایرانی نام برد.
ابوالفتحیان: بله. طراحی و بسته‌بندی کالاهای ایرانی در سال‌های اخیر ضرر زیادی به صنعت چاپ ایران وارد کرده است، یک مشتری زمانی که به مغازه می‌رود به دنبال کالاهایی است که طرح و فرم جذابی داشته باشد، کمتر به محتوای آن کار دارد و بیشتر به دنبال رنگ و لعاب است، مشکلی که متاسفانه هیچ یک از تولیدکنندگان و طراحان ایرانی به آن توجهی نمی‌کنند. به عنوان مثال یک کتاب وقتی از طرح جلد مناسب و صحافی خوب برخوردار باشد، مشتری رغبت بیشتری به خریداری آن دارد تا زمانی که یک کتاب با جلد سفید و یک عنوان بزرگ سیاه منتشر شود. این‌ها از جمله ظرایفی است که باید به آن دقت شود.

ایبنا: در این میان چگونه می‌توان طراحان را متوجه این نکته مهم و حیاتی کرد؟
ابوالفتحیان: طراحان صنعتی و عکاسان باید با فنون چاپ آشنا باشند. گاهی یک طراح طرحی ارایه می‌دهد که در دستگاه‌های چاپ قابل اجرا نیست،علت آن هم این است که آن‌ها دروس را به صورت تئوری می‌آموزند و خیلی کمتر با کار عملی آشنایی دارند.

ایبنا: به نظر شما شورای سیاستگذاری صنعت چاپ می‌تواند در این زمینه نقش به‌سزایی داشته باشد؟
عابدینی: بله. زیرا افرادی که در این شورا هستند به خوبی با مشکلات و مسایل موجود در این حوزه آشنا هستند.

ایبنا: آیا از اعضای اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ کشور در این شورا عضوی دارید؟
عابدینی: خیر. تاکنون از هیچ یک از اعضای اتحادیه برای حضور در شورای سیاستگذاری صنعت چاپ دعوتی نشده است.
ایبنا: چرا؟
عابدینی:با توجه به تعاملات و رایزنی‌های خوب این اتحادیه و دفتر امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، کمک و مساعدت‌های این دفتر در رفع مشکلات، ‌این موضوع برای ما هم قابل تامل است.

ایبنا: اتحادیه صادرکنندگان صنعت چاپ چه کارهایی را در برنامه‌های آتی خود گنجانده است؟
عابدینی: حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی مختلف و معرفی زمینه‌های صادراتی از جمله موضوعاتی است که در اولویت کاری مجموعه قرار دارد، زیرا تجربه نشان داده است که حضور در مجامع بین‌المللی به سود شرکت‌ها و تولیدکنندگان داخلی است. به عنوان مثال در هفته آتی، دو نفر از اعضای هیات مدیره اتحادیه چاپخانه‌داران کشور پاکستان که در نمایشگاه چاپ و بسته‌بندی دبی با صنعت چاپ ایران آشنا شده بودند، به ایران سفر می‌کنند و در جریان این سفر راهکارهای تعامل و دیدار با صنعت چاپ ایران در قالب‌های مختلف بررسی می‌شود.

ابوالفتحیان: در نمایشگاه دبی یک قرارداد کاری با چاپخانه‌ای نیجریه‌ای برای تولید مواد اولیه صنعت چاپ تنظیم شد که به دلایل مختلف تاکنون اجرایی نشده است. این شرکت به تازگی از طریق سفیر نیجریه در ایران پیشنهاد ساخت کارخانه‌ای با مشارکت دو کشور ارایه کرده است تا با استفاده از دانش فنی و مهندسی ایران و سرمایه‌گذاری بخش‌ دولتی و خصوصی نیجریه کارخانه مواد اولیه در این کشور راه‌اندازی شود. در این کارخانه مواد شیمیایی مانند داروهای ظهور فیلم و زینک، افزودنی‌های مورد نیاز صنعت چاپ و پاک‌کننده‌ها  تولید می‌شود.